Erzurum’un GSYH performansı düşündürüyor: Neden daha yukarıda değil?
AJANS DOĞU – Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 yılı İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verileri, bölgesel ekonomik dengesizlikleri bir kez daha gözler önüne serdi. Erzurum, 129 milyar 734 milyon TL GSYH ile Türkiye sıralamasında 32. sırada yer aldı. Kişi başına düşen GSYH’de ise 173 bin 8 TL ile 58. sırada bulunuyor. Bu rakamlar, şehrin ekonomik gücünü artırmak için daha ciddi politikaların ve yatırımların gerekliliğini ortaya koyuyor.
Potansiyel var ama değerlendirilmiyor
Uzmanlara göre, Erzurum Doğu Anadolu’nun önemli illerinden biri olmasına rağmen ekonomik büyüklük açısından beklenen seviyeye ulaşamıyor. Şehir; tarım, hayvancılık, kış turizmi ve lojistik gibi güçlü sektörlere sahip olmasına rağmen, bu potansiyelin GSYH rakamlarına yansımaması düşündürücü. Özellikle Erzurum gibi stratejik bir konuma sahip bir ilin, kişi başına GSYH sıralamasında 58. sırada kalması, kalkınma politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini işaret ediyor.
Bölgesel kalkınmada adalet yok
Kocaeli, İstanbul ve Ankara gibi şehirlerin kişi başına GSYH’de zirvede yer almasının, sanayi ve hizmet sektörünün bu bölgelerde yoğunlaşmasından kaynaklandığı belirtiliyor. Ancak bu durum, Türkiye’nin ekonomik kaynaklarının belli bölgelere sıkışıp kaldığını gösteriyor. Şanlıurfa, Ağrı ve Van gibi illerin yanı sıra Erzurum’un da kişi başına GSYH’de son sıralarda yer alması, bölgesel eşitsizliği daha görünür hale getiriyor.
Erzurum için neler yapılabilir?
Uzmanlar, Erzurum’un GSYH rakamlarının yükseltilmesi için şu noktalara odaklanılması gerektiğini vurguluyor:
Sanayi ve Lojistik: Erzurum’un coğrafi konumu, bölgesel bir lojistik merkezi haline gelmesine olanak sağlayabilir. Bu yönde yatırımlar artırılmalı.
Kış Turizmi: Palandöken gibi dünya çapında tanınan kayak merkezlerinin, daha geniş kapsamlı bir turizm ekonomisine dönüştürülmesi gerekiyor.
Hayvancılık ve Tarım: Geleneksel sektörlere modern teknolojiler entegre edilerek katma değerli üretim artırılmalı.
Teşvikler ve Yatırımlar: Şehirdeki yatırım ortamı iyileştirilmeli ve daha fazla teşvik sağlanmalı.
TÜİK verileri ve gerçek hayat uyuşuyor mu?
Uzmanların dikkat çektiği bir diğer nokta ise, açıklanan verilerle sahadaki gerçeklik arasındaki fark. TÜİK’in açıkladığı kişi başına GSYH rakamı, Erzurum için 173 bin 8 TL olarak gösteriliyor. Ancak, bu rakamın gerçek hayatta yansımasını görmek zor. Şehirde işsizlik, yoksulluk ve göç gibi kronik sorunlar devam ederken, kişi başına düşen gelirden vatandaşın yaşamına yansıyan pozitif bir etki gözlemlenemiyor. Bu da, açıklanan istatistiklerin sosyal gerçeklikle örtüşmediği eleştirilerini güçlendiriyor.
Erzurum’un potansiyeli açığa çıkarılmalı
Uzmanlara göre, Erzurum coğrafi ve kültürel avantajlarına rağmen ekonomik sıralamalarda geri kalmaya devam ediyor. Şehrin mevcut durumu, daha etkin kamu politikalarının uygulanması ve özel sektörün teşvik edilmesi gerektiğini gösteriyor. Erzurum’un hak ettiği seviyeye ulaşması, sadece bölge için değil, Türkiye’nin ekonomik dengesi için de hayati öneme sahip. Ancak bu dönüşüm için merkezi yönetimin daha güçlü bir irade ortaya koyması şart.
